Stockholm Biblioteka Polska

Polski ślady

w Szwecji

Stockholm

Biblioteka Polska w Sztokholmie

Trudno jest określić dokładną datę powstania Biblioteki Polskiej w Sztokholmie. Brak na ten temat dokumentów, brak bezspornych relacji ustnych. Przypuszczalny okres powstania Biblioteki Polskiej w Sztokholmie można określić jedynie na podstawie pieczęci znajdujących się w niektórych książkach biblioteki. Pieczęcie Polskiego Komitetu Pomocy (P.K.P.) najstarszej dzisiaj polskiej organizacji w Szwecji, mogą być podstawą do stwierdzenia, że z chwilą powstania P.K.P. powstały również zalążki obecnego księgozbioru. Organizacja ta rozpoczęła swoją działalność w Sztokholmie podczas pierwszej wojny światowej pod przewodnictwem polityka, dyplomaty i działacza społecznego Alfa de Pomian Hajdukiewicza.

Kilkadziesiąt tomów będących nadal w posiadaniu Biblioteki Polskiej opatrzonych pieczęciami P.K.P., to ksiązki pochodzące z końca XIX wieku, bądź początku XX w. Potwierdza to jedynie przypuszczenie, że to właśnie w czasie pierwszej wojny światowej rozpoczęła swoją egzystencję Biblioteka Polska w Sztokholmie. Los biblioteki w okresie międzywojennym trudny jest do opisania, gdyż po jakimś czasie Polski Komitet Pomocy, prawdopodobnie na skutek wyjazdu konsula de Pomiaan Hajdukiewicza na inne placówki dyplomatyczne, przestał spełniać swoją rolę jedynej polskiej instytucji społecznej w Szwecji...

 

Zaledwie sześć dni po wybuchu drugiej wojny światowej, 6 września 1939 roku, Polski Komitet Pomocy ponownie rozpoczyna działalność. Oprócz czysto charytatywnej akcji prowadzi również Bibliotekę. Ksiażki wypożyczane były na miejscu i wysyłane na prowincję, m.in. do szpitali dla polskich pacjentów.

 

Warto w tym miejscu przypomnieć, że we wrześniu 1939 r. Władze szwedzkie internowały załogi trzech okrętów podwodnych "Sępa", "Rysia" i "żbika", oraz żaglowiec "Dar Pomorza", które uciekały przed Niemcami.

 

Na pokładzie "Daru Pomorza" znajdowała się biblioteczka licząca kilkaset tomów, która decyzją poselstwa RP włączona została do Biblioteki Komitetu Pomocy. Po wojnie część książek została zwrócona Poselstwu RP. Do dzisiaj zachowało się w księgozbiorze kilkadziesiąt tomów z biblioteki Daru Pomorza z owalnymi pieczęciami "Biblioteka s/s Dar Pomorza".

 

Od 1940 roku Biblioteka mieściła się w lokalu Polskiego Komitetu Pomocy "Ognisko" na Jungfrugatan 30 w Sztokholmie i prowadził ją Michał Pawlikowski. W 1943 roku kierownictwo biblioteki objęła Halina Skrobecka. Wówczas to księgozbiór liczył 855 tomów. Ilość książek ciągle rosła. Napływały dary m. in. od dr Henryka Brodatego, Angielskiego Komitetu Pomocy Polakom na Węgrzech i od kpt. Minkierwicza z obozu internowanych w Mariefred. W 1945 roku było już 1345 tomów.

 

W okresie powojennym ilość tomów stale wzrastała. W 1947 r. zbiór powiększył się o książki Polskiego Związku byłych Więźniów Politycznych i w 1950 roku zbiór liczył 2151 tomów.

 

Od 1946 roku z chwilą powstania Rady Uchodźstwa Polskiego w Szwecji, (RUP) w jej skład weszły niemal wszystkie organizacje niepodległościowe, w tym również Polski Komitet Pomocy wraz ze swoją biblioteką.

 

Losy biblioteki okazały się różne gdyż często brakowało fachowego kierownictwa. W latach pięćdziesiątych osoba prowadząca bibliotekę nie tylko nie dbała o jej rozwój ale sprzedawała zniszczone tomy na makulaturę lub wyrzucała je. Niewiele z tych książek udało się uratować, część księgozbioru uległa zniszczeniu podczas pożaru.

 

Na poczatku lat 70-tych RUP przeprowadziła się z wszystkimi organizacjami z dotychczasowego lokalu "Ognisko" na Jungfrugatan 30 do obecnego "Ośrodka Polskich Organizacji Niepodległościowych" - OPON na Östermalmsgatan 75 w Sztokholmie.

 

Bibliotekę wspierał ekonomicznie RUP, a po swoim utworzeniu Kongres Polaków w Szwecji i wreszcie Towarzystwo Przyjaciół Biblioteki Polskiej w Sztokholmie (TPBP) utworzone w 1985 roku.

 

Dzisiaj księgozbiór liczy już około 10.000 tomów, a całość zbiorów dostępna jest w bazie komputerowej.

Biblioteka Polska w Sztokholmie: Östermalmsgatan 75

 

www.bibliotekapolska.se

Video

Video

Zdjęcia

COPYRIGHT © | ALL RIGHTS RESERVED