Malmö Pomnik

Polski ślady

w Szwecji

Malmö

Pomnik Wdzięczności

 

Pomnik znajdował się początkowo przed budynkiem konsulatu generalnego RP w Malmö (Adolf Fredriksgatan 13), na tablicy umieszczono napis:

Polen tackar sina svenska vänner. 13.XII.1981 – 13.XII.2006. La Forza Vitale. Antonio Pasquini

 

Pomnika Wdzięczności w Malmö stał początkowo przed budynkiem Konsulatu Generalnego w Malmö, ale w związku z jego likwidacją musiał zostać przeniesiony w nowe miejsce. Tym razem - miejmy nadzieję już na stałe, znalazł swoje miejsce w Parku Zamkowym.

Pierwsze odsłonięcie pomnika - "Polen tackar Sina Svenska Vänner" (Polska dziękuje swoim szwedzkim Przyjaciołom za pomoc Polakom w Stanie Wojennym) - miało miejsce 13 czerwca 2007 roku. Inicjatorami postawienia pomnika - zaprojektowanego przez włoskiego artystę rzeźbiarza Antonio Pasquini - byli ówczesny Konsul Generalny RP w Malmö Gerard Pokruszyński oraz działacze emigracji niepodległościowej, którzy aktywnie organizowali pomoc dla Struktur Podziemnych zdelegalizowanej Solidarności i Opozycji Demokratycznej w Stanie Wojennym, przy aktywnej pomocy społeczeństwa szwedzkiego. Pomnik został wówczas umieszczony przed głównym wejściem do budynku Konsulatu w Malmo, a odsłonięcia dokonała ówczesna Minister Spraw Zagranicznych Anna Fotyga z Niklasem Holm w towarzystwie ówczesnego Ambasadora RP w Królestwie Szwecji Michała Czyża i Konsula Generalnego Gerarda Pokruszyńskiego.

W nowym miejscu w Parku Zamkowym w Malmö odsłonięcie pomnika odbyło się 29 maja 2015 roku. Słoneczny poranek, który nadszedł po zimnych, deszczowych dniach tegorocznej wiosny, napawał nadzieją, że atmosfera powinna sprzyjać uroczystości zarówno pod względem organizacyjnym, jak również frekwencji uczestników. Trochę z tym ostatnim przeliczyliśmy się, bo na parę tysięcy liczącej obecnie Polonii przyszło niewiele osób, mimo ogłoszeń w kościele podczas polskich Mszy świętych i sklepach polskich oraz na stronie internetowej. Publiczność ograniczyła się przede wszystkim do zaproszonych gości z Polski i władz Miasta Malmö, a także zaprzyjaźnionych Szwedów i przedstawicieli Komitetu Solidarności z Polską z Malmö, Lundu i Helsingborga.

Pomnik umieswzczony został na skraju parku zamkowego niedaleko Malmö Museum. To bardzo godne miejsce, które organizatorzy uroczystości - Danuta i Wiesław Kapergren - wybrali wspólnie z Władzami Miasta Malmö, a zaakceptowane zostało przez Ambasadę i Wydział Konsularny RP w Sztokholmie. W uroczystości wzięli udział honorowi goście: Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Królestwie Szwecji, pan Wiesław Tarka i konsul Barbara Sośnicka, kierownik Wydziału Konsularnego Ambasady RP. Władze Miasta Malmö reprezentowali: Mer Kent Andersson, wiceprezydent Per Tryding, sekretarz Miasta Malmö Siv Gyllix, szefowa Wydziału Kultury Elizabeth Lundgren, Ann Bergström - sekretarz Wydziału Kultury, Anders Reisnert - architekt,dyrektor Malmö Museum, Antonio Pasquini - artysta rzeźbiarz, autor projektu i wykonawca pomnika, Niklas Holm - jeden ze Szwedów, który organizował transporty pomocy dla Polski w Stanie Wojennym i był z tego powodu aresztowany i osądzony na osiem miesięcy w szczecińskim więzieniu, Birger Andersson - od 1975 roku zaangażowany w pomoc Polakom do chwili obecnej, Tor Johansson - współzałożyciel Komitetu Solidarności z Polską w Landskoronie, Kent Jerlström - manager E-On AB Sverige, Marek Małachowski - prezes Związku Wolnych Polaków w Helsingborgu, członek Prezydium Kongresu Polaków w Szwecji. W uroczystości wzięli udział również byli założyciele i członkowie Komitetu Solidarności z Lundu, Malmö i Landskrony na czele z Tadeuszem Brensztiern-Pfanhauserem, Marianem Kaletą i Józefem Lebenbaumem.

Honorowi goście z Polski zaproszeni przez Prezesa Polskiego Związku Szerzenia Kultury i Prezesa Związku Piłsudczyków -Oddział w Malmo płk. Wiesława Kapergrena z uzgodnieniem listy zaproszonych z Ambasadą RP. w Sztokholmie.

Honorowi goście z Polski: sekretarz Krajowego Związku Piłsudczyków Rzeczypospolitej Polskiej płk. Z.P. mgr Julian Michaś (reprezentował Prezesa Zarządu Głównego Krajowego Związku Piłsudczyków - Generała Broni ZP mgr Stanisława Sliwę); delegaci Krajowego Związku Piłsudczyków: płk. Tomasz Madej, mjr. Alicja Łazarska, inż. kpt. ż.p. płk. ZP Marian Leszek Wiśniewski; wiceprzewodnicząca Solidarności Okręgu Gdynia - Joanna Grzesińska i członek Zarządu Komitetu Solidarności i radna Rady Miasta Gdyni - pedagog mgr Joanna Złoch; prezes Rodziny Katyńskiej w Gdyni dr hab. profesor Akademii Morskiej w Gdyni - Barbara Pytko; prezes Stowarzyszenia Związku Starszych Mechaników Polskiej Marynarki Handlowej mgr inż. Zbigniew Pytko, dyrektor Zespołu Szkół nr 11 w Gdyni mgr Judyta Sliwińska z delegacją młodzieży ze sztandarem; ks. Adam Cholcha z Parafii p/w św Pawła Apostoła w Gdyni.

Uroczystość rozpoczęła się odegraniem Hymnu Narodowego Polski i Szwecji na trąbce w wykonaniu artysty-muzyka i kompozytora Eugeniusza Poloka. Jako pierwszy okolicznościowe przemówienie wygłosił gospodarz Miasta Malmö mer Kent Andersson. Następnie zabrał głos Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej dr Wiesław Tarka. Opowiedział w skrócie historię Solidarności z uwzględnieniem znaczenia pomocy społeczeństwa szwedzkiego dla Polski i Polaków w Stanie Wojennym. Podkreślił wielkie znaczenie odsłonięcie Pomnika Wdzięczności jako symbolu współpracy i przyjaźni polsko-szwedzkiej, o czym również w swoim wystąpieniu mówił mer miasta Kent Andersson. Następnie został dokonany akt odsłonięcia Pomnika przez Ambasadora Wiesława Tarkę i mera Kenta Andersson z udziałem Wiesława Kapergren.

Kolejno przemawiali Niklas Holm, Antoni Pasquini, Wiesław Kapergren, Julian Michaś, Tomasz Madej, Barbara Pytko i Joanna Grzesińska. W ramach części oficjalnej przedstawiciele Krajowego Związku Piłsudczyków RP - Julian Michaś i Tomasz Madej - odczytali decyzję Kapituły Krajowego Związku Piłsudczyków o odznaczeniach Złotym Krzyżem Związku Piłsudczyków i uhonorowaniem Rengrafami, oraz o awansach na kolejne stopnie oficerskie Związku Piłsudczyków, członków Oddziału w Malmö. Złoty Krzyż Zasługi i Rengraf otrzymał Ambasador Wiesław Tarka. Rengrafy otrzymali: Kent Andersson, konsul Barbara Sośnicka, Margaretha Palsson, Elisabeth Lundgren, Anna Bergström, konsul Bartosz Grodecki, Danuta i Wiesław Kapergren. Rengrafy i odznaczenia zostały przyznane w/w osobom w dowód uznania za działalność i współpracę na rzecz przyjaźni polsko-szwedzkiej.

Awanse i odznaczenia otrzymali członkowie Związku Piłsudczyków RP Oddział Malmö: awans na stopień majora i odznaczenie Złotym Krzyżem ZP - Marek Małachowski, na stopień kapitana i Złoty Krzyż ZP - Urszula Östberg, Helmut Gruszka i Edmunt Pijor; na stopień porucznika - Elżbieta Blania Kacprzyk; na stopień porucznika i Złoty Krzyż ZP - Violetta Blania-Gustavsson i Anna Öberg; Złotym Krzyżem uhonorowana została Krystyna Jensen i Rektor Polskiej Misji Katolickiej, proboszcz Parafii Maria Rosengard - ojciec Sebastian Stasiak.

Prezes Rodziny Katyńskiej dr hab. profesor Barbara Pytko w towarzystwie inż. Zbigniewa Pytko wręczyli Medal Rodziny Katyńskiej Danucie i Wiesławowi Kapergren za wybitne zasługi w działalności patriotycznej, charytatywnej, szerzenia kultury polskiej w Szwecji oraz opieki nad Miejscami Pamięci Narodowej w tym opieka nad Tablicą Katyńską w Kościele Naszego Zbawiciela w Malmö odsłoniętej w 1980 roku, opieką nad Obeliskiem w polskiej kwaterze nr 5 na cmentarzu Östrakyrkagarden, którego powstaniem i poświęceniem Ofiarom zbrodni katyńskiej i ofiarom niemieckich obozów koncentracyjnych byli inicjatorami i współfundatorami.

 

Danuta Kapergren

 

 

Nowa Gazeta Polska, sierpień 2015

 

Video

Zdjęcia

COPYRIGHT © | ALL RIGHTS RESERVED