Öreryd

Polski ślady

w Szwecji

Öreryd

W Öreryd, niewielkiej miejscowości nieopodal Gislaved, w czasie II wojny światowej znajdował się obóz internowania zarządzany przez Poselstwo Norwegii w Szwecji, późniejobóz dla uchodźców prowadzony przez Szwedzki Czerwony Krzyż. Znajdował się tutaj największy obóz przejściowy dla byłych więźniów obozów koncentracyjnych, głównie dla mężczyzn.

 

Po odbyciu pierwszej kwarantanny byłych więźniów kierowano do obozów pobytu, gdzie przechodzili kolejną kwarantannę. Podczas tej 14-dniowej kwarantanny nie wolno im było opuszczać obozu, a odwiedziny były możliwe za okazaniem specjalnej przepustki.

 

W obozach zorganizowano samorządy. Każdy obóz miał komisję organizacyjną, składającą się z przewodniczącego i trzech członków. Do zadań komisji należało sporządzanie list przybyłych osób. Obok komisji organizacyjnej działały, utworzone przez nią komisja dokumentacyjna i komisja do spisów zmarłych.

 

Po odbyciu kwarantanny uwolnionych więźniów przewożono do obozów przejściowych, na dalszą rekonwalescencję. Najwięcej obozów powstało na południu Szwecji. Na początku lipca 1945 r. istniało 19 obozów przejściowych, a 1 sierpnia było ich aż 34. Do końca sierpnia liczba ich wzrosła aż do 50. Do największych należał kobiecy obozów w Doverstrop, w którym latem 1945 r. przebywało około 1.500 Polek i obóz męski w Öreryd.

 

W większości obozów przejściowych panował nastrój przygnębienia, szczególnie wśród osób starszych. Młodsza generacja łatwiej znosiła piętno życia w obozach koncentracyjnych. Młodzi pragnęli się uczyć bądź chcieli wstąpić do wojska. Starsze pokolenie silniej tęskniło za rodzinami i niepokoiło się o ich losy. Część przeżywała tzw. kompleks obozowy. Ocaleni przed niemieckim terrorem byli więźniowie marzyli o wolności i możliwości swobodnego decydowania o sobie. Rozmieszczeni w obozach, w których funkcjonowały pewne zasady życia obozowego, choćby zakaz wychodzenia bez przepustek, budził często złe skojarzenia i wywoływał konflikty. W połowie sierpnia 1945 r. Polacy zaprotestowali czynnie przeciwko trzymaniu ich w barakach, organizując marsz protestacyjny 40 osób z Öreryd do polskiego poselstwa w Sztokholmie. W wyniku protestu, Polaków przeniesiono do obozu w Axmar, opuszczonego przez Niemców, w którym nie było baraków.

W Öreryd powstała polska szkoła dla 100 uczniów - była to szkoła powszechna, i dwa gimnazja uruchomione jesienią 1945 w obozie w Öreryd a przeznaczone dla młodzieży, która przybyła z hitlerowskich obozów koncentracyjnych.

 

Nowa Gazeta Polska, Małgorzata Nejmantowicz.

 

 

 

Tablica pamiątkowa

Pamiątkowy kamień w miejscu gdzie znajdował się obóz dla uchodźców postawiono w 1977 roku. Obok znajduje się tablica informacyjna z planem obozu. Dzisiaj nie ma już baraków, które stały tutaj podczas wojny..

Video

Zdjęcia

COPYRIGHT © | ALL RIGHTS RESERVED